Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/4435 E. , 2024/4355 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4435 Karar No : 2024/4355 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, 24/09/2023 tarihinde gerçekleştirilen Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) sonucunda aldığı puan ile yerleştirmesi yapılması gerekirken 689 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden çıkarıldığından bahisle tercih başvurusunun değerlendirmeye alınmayarak, yerleştirmesinin yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davalı idarenin görev ve yetkisinin ilgililerin tercihleri doğrultusunda yerleştirme işleminin yapılması ile sınırlı olduğu, yerleştirmenin yapılacağı kurumların ise Sağlık Bakanlığı'na bağlı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri ve üniversitelerle sınırlı olmadığı, ilgililerin devlet ve vakıf üniversiteleri bünyesindeki Tıp Fakültelerini de tercih edebileceği, ÖSYM tarafından yerleştirildikleri takdirde de yerleştikleri hastaneye-üniversiteye atanma istemiyle ayrıca başvuru yapmaları gerekeceği ve ilgili ile atamasının yapılacağı hastane-üniversite arasında kurulacak iş ilişkisinin de farklı mevzuat hükümlerine tabi olabileceği, ilgililerin atanma şartlarına sahip olup olmadığı hususunun ÖSYM tarafından değil atama işlemini gerçekleştirecek idare tarafından incelenmesi ve değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki, yabancı uyrukluların üniversite ve Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde tıpta uzmanlık eğitimi programlarında aylıksız olarak eğitim görmelerinin mümkün olduğu da dikkate alındığında, tıpta uzmanlık eğitiminin öz itibariyle ve doğrudan eğitim hakkına ilişkin olduğu, davalı idarece ileri sürülen çalışma hakkına (kamu hizmetinde istihdama) ilişkin sonuçların ise ilgililerin tercihine göre değişkenlik gösterebileceği, davacının yapmış olduğu tercih başvurusunun eğitim hakkı kapsamında olduğu, davacının tercihine göre yapılacak yerleştirme işleminin ise doğrudan kamu görevlisi olarak atanması sonucunu doğurmadığı ve davacının tercihlerinin davalı idarece değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, açılan davanın süresinde olmadığı ve süre aşımı yönünden reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, 29/04/2017 tarihli 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu personeline ilişkin tedbirler" başlıklı 1. maddesinde " (1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır... (2) Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya memuriyetleri alınır ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler..." hükmünün yer aldığı, konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısında da; "yerleştirme ile atama farklı birer idari işlem olmakla birlikte, yerleştirme işlemlerinin doğrudan kamu görevlerine atanacakları belirlemek amacıyla yapıldığı, ilgililerin bahsi geçen KHK’lar uyarınca yerleştirilseler dahi atamalarının mümkün olmadığı ve tercih ettikleri kadro ve pozisyonlara yerleştirilmeleri halinde, bu durumun kamu kurum ve kuruluşlarında hizmet açığına ve ayrıca atanmayı haiz diğer adayların mağduriyetine neden olacağı dikkate alınarak, söz konusu adayların KPSS 2017/2 yerleştirme işlemlerine dahil edilmemesinin uygun olacağı" yönünde görüş bildirildiği, ... tarih ve ... sayılı Başkanlıkları Yönetim Kurulu Kararı’nda, Devlet Personel Başkanlığı’nın ilgili görüşüne istinaden, Devlet Personel Başkanlığı’nın sağlamış olduğu servis üzerinden sorguların yapılmasına ve sorgulama sonucu gelen verilerde kamu görevinden çıkarıldığı tespit edilen adayların kamu kurum ve kuruluşlarına yerleştirme işlemlerine dahil edilmemesine, bu durumun sonuç ekranına yansıtılmasına ve bu adaylara bilgi verilmesine karar verildiği, sağlık hizmetinin kamu hizmeti olduğu, bu kişilerin yerleştirme işlemine alınması halinde bu durumun kamu kurum ve kuruluşlarında hizmet açığına ve diğer adayların mağduriyetine neden olacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, OHAL KHK’ları ile sadece OHAL’in gerektirdiği ölçüde, OHAL’e neden olan konularla ve OHAL süresiyle sınırlı geçici tedbirlerin alınabileceği, AİHS’nin 15. maddesi dikkate alındığında, kalıcı ve sürekli etki yapan tedbirlerin alınamayacağı, OHAL KHK'sı ile kamu görevinden çıkarılmış olmasının tıpta uzmanlık eğitimi almasına engel olamayacağı, Anayasa'nın 42. maddesinde düzenlenen "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz." kuralı ile eğitim hakkının güvence altına alındığı, devlet üniversitelerinde uzmanlık eğitimi alamayacağı ileri sürülecek olsa dahi, vakıf üniversitelerinde tıpta uzmanlık eğitimi alması önünde herhangi bir engel bulunmadığı, hali hazırda doktor olarak görev yapmasına herhangi bir engel bulunmadığı halde tıpta uzmanlık eğitimi almasının ve tercihlerinin değerlendirmeye alınmamasının hukuki hiçbir dayanağı olmadığı, Anayasa Mahkemesi'nin "kamu hizmetinde istihdam edilme yasağı" kabul eden derece mahkemelerince anılan düzenlemelerin makul olmayacak biçimde genişletici ve öngörülemez bir yoruma tabi tutulduğu yönünde kararı olduğu, ayrımcılık yasağı olduğu, eğitim ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ: Davacı 24/09/2023 tarihinde gerçekleştirilen 2023 Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (2. Dönem) sınavına girmiş ve sınav sonucunda aldığı puan ile tercih yapmıştır. Sınava ilişkin yerleştirme sonuçları ÖSYM tarafından 17/11/2023 tarihinde açıklanmıştır. Davacının tercih sonuçları yönünden ÖSYM sorgulama ekranında, "Hakkınızda 689 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden çıkarılma durumu tespit edilmesi nedeniyle başvurunuz değerlendirmeye alınmamıştır." ifadeleriyle davacının yapmış olduğu tercih başvurusunun değerlendirmeye alınmadığı belirtilmiştir. Bunun üzerine, davacı tarafından, anılan sınav sonucunda aldığı puan ile yerleştirmesi yapılması gerekirken 689 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden çıkarıldığından bahisle tercih başvurusunun değerlendirmeye alınmayarak, yerleştirmesinin yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu personeline ilişkin tedbirler" başlıklı 1.maddesinde; "(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır... (2) Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya memuriyetleri alınır ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler ..." düzenlemesi bulunmaktadır. 03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin "Uzmanlık eğitimine giriş sınavları" başlıklı 12. maddesinin 6. fıkrasında; "ÖSYM her sınav ve yerleştirme dönemi için işlemleri ayrıntılı olarak açıklayan bir kılavuz hazırlayıp yayımlar." düzenlemesi, "Uzmanlık eğitimine giriş sınavlarının sonuçları, yerleştirme, uzmanlık eğitimine başlama ve dal değiştirme" başlıklı 13. maddesinde ise; "(1) Tıpta uzmanlık eğitimi yapabilmek için tabip ya da tıp dışı meslek mensubu olarak eczacı, kimyager veya veteriner olmak; diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi yapabilmek için diş tabibi olmak; yan dal uzmanlık eğitimi yapabilmek için yan dalın bağlı olduğu ana dalda uzman olmak ve yabancı dil yeterliliği hariç 12 nci maddede belirtilen diğer nitelikleri taşımak şarttır. Uzmanlık öğrencisi adayı çizelgelerde belirtilen uzmanlık dallarında eğitim veren programlara ÖSYM tarafından yerleştirilir....(5) Yerleştirme sonuçları ÖSYM tarafından ilan edilir ve ilgili kurumlara bildirilir. ÖSYM tarafından yapılan ilan kanuni tebligat yerine geçer. (6) ÖSYM tarafından yerleştirilenler, uzmanlık eğitimine başlatılmak üzere gereken işlemlerin yapılması için sonuçların ilanı tarihinden itibaren on iş günü içerisinde ilgili atamaya yetkili kuruma başvurur. Atamaya engel durumu olmayan adayların atama işlemleri kırk beş gün içinde tamamlanır. Uzmanlık eğitimine başlamasına mani ve kabul edilebilir kanuni gerekçeleri olmaksızın görevine başlamayanların atamaları iptal edilir....(8) ÖSYM tarafından programlara yerleştirilenlerin ataması kurumların kendi mevzuatınca eğitim sorumlusunun bulunduğu birime göre yapılır. (9) Yerleştirildikleri kurumun atama şartlarını taşımaksızın sınava girip bir programa yerleştirilmiş olanlar uzmanlık eğitimine başlatılmazlar. Şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile uzmanlık eğitimi sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybedenlerin uzmanlık eğitimine son verilir." düzenlemesi yer almaktadır. 2023 Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) 2. Dönem Başvuru Kılavuzu'nda; "3 Eylül 2022 tarihli ve 31942 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği uyarınca hazırlanan bu kılavuzun uygulanması, T.C. Sağlık Bakanlığınca uygun bulunmuştur. Bu kılavuz, sınavla ilgili başvuru, sınav ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve yerleştirme esaslarını kapsamaktadır. Sınava başvuran adaylar, Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar." kuralı; "2.1. Başvuru Koşulları" başlıklı bölümde; "İlgili kurumlar tarafından, 7145 sayılı Kanun’un 26. maddesi ile 375 sayılı KHK’nın Geçici 35. maddesi kapsamında durumu tespit edilen adayların tercihleri değerlendirmeye alınmaz. Adayların, atanmak için yukarıda sayılan şartlara ek olarak ilgili kanun, tüzük ve yönetmeliklerin öngördüğü başka koşullar varsa bu koşulları da sağlamaları gerekmektedir. Durumları bu koşullara uymadığı hâlde sınava başvuran adaylar, sınavda başarılı olsalar dahi herhangi bir hak iddia edemezler." kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu personeline ilişkin tedbirler" başlıklı 1. ve 2. maddelerinde; "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın görev yaptıkları teşkilatta veya başka bir kamu hizmetinde yeniden istihdam edilemeyecekleri, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemeyecekleri" kurala bağlanmıştır. Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 13. maddesinde de, uzmanlık eğitimine giriş sınavlarının sonuçları, yerleştirme ve uzmanlık eğitimine ilişkin hususlar düzenlenmiş, maddenin 9. fıkrasında ise, yerleştirildikleri kurumun atama şartlarını taşımaksızın sınava girip bir programa yerleştirilmiş olanların uzmanlık eğitimine başlatılmayacağı, şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile uzmanlık eğitimi sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybedenlerin, uzmanlık eğitimine son verileceği kurala bağlanmıştır. Tıp fakültelerinden mezun olan hekimlerin belli bir alanda uzmanlaşabilmesi için, almaları gereken uzmanlık eğitimi, yarışma esasına dayanan mesleki bilgi sınavı olan uzmanlık eğitimine giriş sınavında başarılı olunması sonrası başlamakta ve uzman hekim olabilmenin önemli bir basamağını oluşturmaktadır. Bu önem ve özelliği nedeniyle, uzmanlık öğrencilerinin atanma şartlarını taşımaları ve eğitim süreci boyunca atanma şartlarını kaybetmemeleri gerekmektedir. Tıpta uzmanlık mevzuatı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, uzmanlık öğrencilerinin, uzmanlık eğitim sürecinde araştırma ve eğitim çalışmalarında bulunmaları ve uzmanlık eğitiminin niteliği gereği eğitim sorumlusunun gözetim ve denetiminde, sağlık hizmeti sunumunda da görev almaları gerektiği anlaşılmıştır. Eğitim ve sağlık hizmet sunumu faaliyetlerinin birbirinden ayrılmaması, bir uyum içerisinde yürütülmesi, uzmanlık eğitiminin amacına ulaşması için zorunludur. Bu bakımdan, araştırma ve eğitim çalışmaları yanında, sağlık hizmet sunumuna dayalı bir eğitim olan uzmanlık eğitiminde, uzmanlık öğrencilerinin kadro unvanları ne olursa olsun, tercih ettikleri kuruma göre farklı statülerde istihdam edileceği ve tabi oldukları istihdam şekline göre sahip olmaları gereken şartları taşımalarının zorunlu olduğu kabul edilmelidir. Bu bağlamda, anılan KHK kapsamında kamu görevinden çıkarılan ve bu nedenle Tıpta Uzmanlık Eğitimi Sınavında başarılı olup yerleştirilseler dahi yeniden kamu hizmetinde istihdam edilmeleri hukuken mümkün olmayan kişilerin, kamu hizmeti niteliğini haiz uzmanlık eğitiminin ilk aşaması olan Tıpta Uzmanlık Eğitimi Sınavına ilişkin tercihlerinin değerlendirilmeye alınmayarak, uzmanlık eğitiminde atıl kapasite ile hizmet açığı oluşmasının engellenmeye çalışıldığı ve atanma şartlarını haiz diğer adayların mağduriyetlerinin önlenmesinin amaçlandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, 3. Davacının kabul edilen adli yardım istemi nedeniyle alınmayan alınmayan ... TL yargılama gideri ile temyiz aşaması yargılama gideri olan ... TL'nin toplamı olan ... TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca Mahkemece, Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, 4. Kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 5. Artan posta avansının taraflara iadesine, 6. 2577 sayılı Kanunun 20/B maddesi uyarınca kesin olarak 10/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>