Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/4882 E. , 2024/1358 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4882 Karar No : 2024/1358 DAVACI: ... Sendikası VEKİLİ: Av. ... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Başkanlığı VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri V. ... DAVANIN KONUSU : 15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 6. maddesinin birinci fıkrasının; (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan, "Başkanlıkta en az üç yılını müftülük, dengi veya üstü görevlerde geçirmiş olmak kaydıyla on yıl veya vaiz olarak on beş yıl veya ilahiyat fakültelerinde beş yılı öğretim üyesi olmak üzere toplam on yıl görev yapmış olmak"; (ç) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "Dini yüksek öğretim mezunu olmak"; (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan ''Başkanlıkta en az beş yılını vaizlik veya üstü görevlerde veya ilahiyat fakültelerinde beş yılı öğretim üyesi olmak şartıyla kamu kurum ve kuruluşlarında toplam on iki yıl görev yapmış olmak"; (e) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Yönetim Hizmetleri Genel Müdürü ve Strateji Geliştirme Başkanı olarak atanabilmek için; en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olup kamu kurum ve kuruluşlarında toplam on iki yıl görev yapmış olmak"; (m) bendinin (2) numaralı alt bendininde yer alan "Başkanlıkta, en az beş yılını ilçe müftüsü veya dengi görevlerde geçirmiş olmak kaydı ile vaizlik veya üstü sayılan görevlerde toplam sekiz yıl veya ilahiyat fakültelerinde öğretim üyesi olarak beş yıl görev yapmış olmak"; (o) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Kamu kurum ve kuruluşlarında toplam beş yıl görev yapmış olmak"; (t) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan ''En az orta öğrenim düzeyinde dini öğrenim görmüş olmak" ibarelerinin; 9. maddesinin üçüncü fıkrasının; 23. maddesinin üçüncü fıkrasının; 32 ve 34. maddelerinin, 36. maddesinin dördüncü fıkrasının, 37. maddesinin, 43. maddesinin ikinci fıkrasının ve Geçici 1. maddesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun, 01/07/2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6002 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değişikliğe uğradıktan sonra, 25/10/2011 tarih ve 28095 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin düzenlendiği; açılan iptal davaları sonucunda Yönetmelikte 4 yılda 7 defa değişikliğe gidildiği ve nihayet dava konusu, 15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yürürlüğe konulduğu, bu Yönetmeliğin 16 farklı maddesinde yapılan değişikliğin hukuka uygun olmadığı, Anayasal ilkelere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde yer alan liyakat ilkesine ve hukuka aykırı olduğu, bu Yönetmelik ile 633 sayılı Kanun’da bulunmayan şartların getirildiği ve bu şekilde normlar hiyerarşisi gereği daha üstte yer alan Kanun hükümlerinin daha altta yer alan Yönetmelik ile değiştirilemeyeceği, genişletilemeyeceği ve daraltılamayacağı kuralının ihlal edildiği, Yönetmeliğin dava konusu edilen maddelerinin, Başbakanlığın (kapatılan) çerçeve Yönetmeliği ile de çelişen hükümler içerdiği, davalı kurumun kendi personeli arasında ayrım yaptığı, ayrıca asli personelini gözardı ederken, kurumu adeta İlahiyat Fakültelerinin yetişmemiş elemanlarının istihdam alanı hale getirdiği, 657 sayılı Kanun’da yer alan sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkeleri mevcut olduğu halde, yapılan değişiklerle subjektif değerlendirmelere dayalı kayırmacılığın ve memuriyet güvencesini yok eden bir anlayışın hakim kılındığı, “mahallen gösterilecek idari lüzum, idari lüzum ve zarurete binaen” gibi muğlak ifadelerle, ne anlama geldiği belirsiz kavramların hakim kılındığı, memuriyetin yasal güvenceden yoksun kılındığı, kişilerin insaflarına ve tercihlerine terk edildiği, düzenlemenin, memurun görevde yükselmesine sayısız engel getirdiği, kurumda çalışmakta olan personelle, ilahiyat fakültelerinde 5 yıl ve daha üstü çalışanların unvanlı görevlere atanmasında dengesizlik oluşturulduğu, adeta ilahiyat fakültesi mezunlarına atama süresi yönünden, kurum içinde ilahiyat fakültesinden geçenlere hem unvanlı görevlerin verilmesi hem de atanmayı gerektirmeyen görevlerin tahsis edilmesi yönünden dengesizlik oluşturulduğu, kurumun kendi personelinin atanmasında kısa ve kesin süreler öngörülürken, aynı pozisyonda görev yapan ve bir başka kurumda çalışan emsallerinden çok farklı atanma süreleri getirildiği, ilahiyat fakültelerinden gelenlere unvanlı görevlerin verildiği, atanmayı gerektirmeyen görevlerin tahsis edilerek temel ilkelere ve Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı davranıldığı, mevzuat ve yönetim tecrübesi, kariyer ve liyakat gerektiren bir görev için vaizlere, Kuran Kursu öğreticilerine ve ilahiyat fakültesinden gelenlere atanma imkanı sağlanırken, tecrübesi bulunan eş değer kadrolarda çalışanların bu haktan mahrum edildiği, Diyanet personeli için 6002 sayılı Kanunun 25. maddesi gereğince siyaset yapma yasağı getirilmişken, üst yöneticilik kadrolarına ilahiyat fakültesinden gelen akademisyenler için siyaset yapma serbestisi getirildiği, Yönetmeliğin 6. maddesindeki değişikliklerin Anayasanın eşitlik ilkesine, 657 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve asıl yönetmeliğin genel düzenlemesine aykırı olduğu, düzenleme ile getirilen sınavın kim tarafından ve ne şekilde yapılacağının belirsiz olduğu, 633 sayılı Kanunda bulunmayan şartlar öngörüldüğü, kurum dışındaki personelin kurumdaki Eğitim uzmanı ve Din Hizmetleri Uzmanı kadrolarına atanmasının yolunun açılmak istenildiği, Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrası ile 633 sayılı Kanunun 1.maddesine aykırı davranıldığı, SGK nezdindeki sorumluktan kurtulmak için müftülüklere takip sorumluluğu görevi verildiği, 23. maddenin üçüncü fıkrası ile davalı idare, kurum içinde çalışan personeli arasında hakkaniyetsiz ve eşitliğe aykırı bir durum oluşturmuş olup, il müftü yardımcısı ve ilçe müftüsünün azami görev süresinin sonunda atanması zorunlu iken, şube müdürünün azami görev süresinden sonra 3 yıl daha uzatılmasının mümkün hale getirildiği; davalı idarenin, ilk defa atanacak olan imam hatiplere il ve ilçe merkezlerindeki (D) grubu camilere atanma yolunu açtığı, oysa (D) grubu köy ve kasabalarda görev yapan, il ve ilçe merkezine atanabilecek imam hatipler mevcut iken ilk defa atananların köy ve kasabalara atanmasının yerinde olmadığı, Yönetmeliğin 32. maddesinde yapılan değişiklik ile taşra teşkilatındaki şeflerin görev sürelerinin 5 yılla sınırlandırılmasının hizmet gereklerine ve kamu yararına aykırı olduğu, Yönetmeliğin 36. maddesinin dördüncü fıkrası, 37. maddesi ve Geçici 1. maddesi ile idarenin cami görevlilerini hiç bir kamu yararı ve hizmet gereği aranmaksızın rotasyonla zorunlu atamaya tabi tutarak tayin etmeye çalıştığı, cami görevlilerinin hizmet sürelerinin 8 yıl ile sınırlandırılmasının hizmet gereklerine ve kamu yararına aykırı olduğu belirtilerek, dava konusu maddelerin iptali gerektiği öne sürülmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI: Cumhurbaşkanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin, 6. maddesine ilişkin olarak; Danıştay incelemesinden geçen mülga 25/10/2011 tarih ve 28095 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile dava konusu yönetmelikteki bu madde birebir aynı olup, açılan davaların kesinleştiği, yapılan değişikliklerin şekli olduğu; 9/3. maddesine ilişkin olarak; bu şekilde görevlendirilenlerin sosyal güvencesinin tam olarak yerine getirilmesi ve Diyanetin mali yönden (açılan davalar nedeniyle) zarar görmemesi için gerçekleştirildiği; 23/3. maddesine ilişkin olarak; genel yönetmelik olan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğine uygun olduğu; 32. maddesine ilişkin olarak; şeflerin, grup ve sınıf hizmetine tabi olmadığı, şef unvanlı personel süre sebebiyle yer değiştirmeye tabi olmakla birlikte, bu yer değişikliğinin, görev yapan personelin görev mahalline en yakın ve sosyo-kültürel bakımdan yakınlık gösteren yerlere yapılması amacıyla düzenlendiği; 34. maddesine ilişkin olarak; MBSTS-Mesleki Bilgiler Seviye Tespit Sınavının yazılı bir sınav olduğu ve yer değiştirmelerde ses, kıraat, temsil ve benzeri kriterlerin yanında MBSTS yazılı sınavının da eklendiği; 36. maddesine ilişkin olarak; din hizmetlerinin, mahalle veya cami cemaatinin yapısına göre farklılık arzettiği, bu maddenin bu zaruret için öngörüldüğü; 37. maddesine ilişkin olarak; cami görevlisi ile cemaat arasında yaşanan huzursuzluk ve çatışmaların giderilmesi için öngörüldüğü; 43. maddesine ilişkin olarak; maddenin Danıştay incelemesinden geçen mülga 2011 tarihli Yönetmelikteki hükmü aynen korunmuş olan, genel bir düzenleme içeren madde olduğu; Geçici 1. maddesine ilişkin olarak; maddede Danıştay incelemesinden geçen mülga 2011 tarihli Yönetmelikteki hüküm aynen korunmuş olduğu, camilerde görev yapan personelin aynı camide çok uzun süre görev yapması nedeniyle, o bölgede görevi dışında başka işlerle meşgul olduğu, meşguliyetinin mesleğinin onuruna zarar verdiği, bu meşguliyetlerini kanuna karşı hile yollarına başvurarak sürdürmeleri ve idare olarak başkaca bir yol kalmaması nedeniyle, cami görevlilerinin görevleri dışında meşguliyet edinmemelerinin amaçlandığı, cami görevlilerinin bir kısım cami cemaati tarafından şikayet konusu olması sebebiyle, bu madde ile, görevli personelin görev yeri değişikliği imkânı getirildiği; dava konusu Yönetmelik düzenlemesinin Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olmadığı gibi, 657 sayılı Kanun’da yer alan sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkelerine de uygun şekilde düzenlendiği ve hukuka uygun olduğu, bu düzenlemelerin tamamen görevin gerektirdiği niteliklerden kaynaklandığı, düzenlemelerin hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 16/05/2022 tarih ve E:2022/621 K:2022/1774 sayılı bozma kararına uyularak anılan kararda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 9. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, 15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 6. maddesinin birinci fıkrasının; (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan, "Başkanlıkta en az üç yılını müftülük, dengi veya üstü görevlerde geçirmiş olmak kaydıyla on yıl veya vaiz olarak on beş yıl veya ilahiyat fakültelerinde beş yılı öğretim üyesi olmak üzere toplam on yıl görev yapmış olmak"; (ç) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "Dini yüksek öğretim mezunu olmak"; (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan ''Başkanlıkta en az beş yılını vaizlik veya üstü görevlerde veya ilahiyat fakültelerinde beş yılı öğretim üyesi olmak şartıyla kamu kurum ve kuruluşlarında toplam on iki yıl görev yapmış olmak"; (e) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Yönetim Hizmetleri Genel Müdürü ve Strateji Geliştirme Başkanı olarak atanabilmek için; en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olup kamu kurum ve kuruluşlarında toplam on iki yıl görev yapmış olmak"; (m) bendinin (2) numaralı alt bendininde yer alan "Başkanlıkta, en az beş yılını ilçe müftüsü veya dengi görevlerde geçirmiş olmak kaydı ile vaizlik veya üstü sayılan görevlerde toplam sekiz yıl veya ilahiyat fakültelerinde öğretim üyesi olarak beş yıl görev yapmış olmak"; (o) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Kamu kurum ve kuruluşlarında toplam beş yıl görev yapmış olmak"; (t) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan ''En az orta öğrenim düzeyinde dini öğrenim görmüş olmak" ibarelerinin; 9. maddesinin üçüncü fıkrasının; 23. maddesinin üçüncü fıkrasının; 32 ve 34. maddelerinin, 36. maddesinin dördüncü fıkrasının, 37. maddesinin, 43. maddesinin ikinci fıkrasının ve Geçici 1. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Onikinci Dairesince, Yönetmeliğin 32. maddesinin, 36. maddesinin 4. fıkrası ile 9. maddesinin 3. fıkrasının iptaline, 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinin, (ç) bendinin (1) numaralı alt bendinin, (d) bendinin (1) numaralı alt bendinin, (m) bendinin (2) numaralı alt bendinin, (o) bendinin (3) numaralı alt bendinin, 34. maddesinin, 43. maddesinin 2. fıkrasının, 37. maddesinin ve Geçici 1. maddesinin iptali istemi yönünden davanın reddine, dava konusu diğer düzenlemeler yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davalı idarelerce, verilen kararın iptale ilişkin hüküm fıkrası temyiz edilmiş, yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yönetmeliğin 32. maddesi ile 36. maddesinin 4. fıkrasının iptaline ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi reddedilmiş, Yönetmeliğin 9. maddesinin dava konusu 3. fıkrasının iptaline yönelik temyiz istemi ise kabul edilerek, cami görevlisi (imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlık) kadroları tahsis edilmemiş camilerde, ücreti, çalışma ve sosyal güvenceleri, muhtarlık, dernekler veya vakıflarca karşılanan geçici cami görevlilerinin görevlendirilme usulünün kurala bağlandığı, bu düzenlemeyle, kadro tahsis edilinceye kadar muhtarlık, dernekler veya vakıflarca ücreti, çalışma ve sosyal güvenceleri karşılanan cami görevlilerinin sosyal güvenlik primlerinin ödenmemesi nedeniyle mağdur edilmemeleri ve Diyanet İşleri Başkanlığına bu hususta açılan davaların sona erdirilerek mali yönden korunmasının amaçlandığı, bunun camileri yönetme görevinin bir gereği olarak illegal çalışmayı kontrol altına almayı ve karmaşayı ortadan kaldırmayı da sağladığının anlaşıldığı, bu itibarla, söz konusu camilerde, sigorta primlerinin ödenip ödenmediğinin il müftülüğü tarafından takip edilmesi şartıyla il müftüsü veya kaymakamın teklifi üzerine valilik onayı ile cami görevlilerinin geçici olarak görevlendirilebileceği kuralının getirilmesi karşısında, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin iptali istenilen 9. maddesinin 3. fıkrasında, hukuka ve mevzuata aykılık görülmediği gerekçesiyle Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca bozulmuştur. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesine göre Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, temyiz incelemesi sonucu bozulan kararlar üzerine, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının kararlarına uyulması zorunludur. Açıklanan nedenle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararına uyularak, bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi, yukarıda anılan Yasa hükmü gereği olduğundan, anılan Kurul kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Dairemiz 26/04/2021 tarih ve E:201/1925, K:2021/2368 sayılı kararın davalı idarelerce iptale ilişkin kısımlarının temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/05/2022 tarih ve E:2022/621 K:2022/1774 sayılı kararıyla, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 32. maddesi ile 36. maddesinin 4. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının onanması, 9. maddesinin 3. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ: Davacı tarafından; 25/10/2011 tarih ve 28095 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin, 15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı, 15/04/2015 tarihli Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 6. maddesinin birinci fıkrasının; (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan "Başkanlıkta en az üç yılını müftülük, dengi veya üstü görevlerde geçirmiş olmak kaydıyla on yıl veya vaiz olarak on beş yıl veya ilahiyat fakültelerinde beş yılı öğretim üyesi olmak üzere toplam on yıl görev yapmış olmak"; (ç) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "Dini yüksek öğretim mezunu olmak"; (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan ''Başkanlıkta en az beş yılını vaizlik veya üstü görevlerde veya ilahiyat fakültelerinde beş yılı öğretim üyesi olmak şartıyla kamu kurum ve kuruluşlarında toplam on iki yıl görev yapmış olmak"; (e) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Yönetim Hizmetleri Genel Müdürü ve Strateji Geliştirme Başkanı olarak atanabilmek için; en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olup kamu kurum ve kuruluşlarında toplam on iki yıl görev yapmış olmak"; (m) bendinin (2) numaralı alt bendininde yer alan "Başkanlıkta, en az beş yılını ilçe müftüsü veya dengi görevlerde geçirmiş olmak kaydı ile vaizlik veya üstü sayılan görevlerde toplam sekiz yıl veya ilahiyat fakültelerinde öğretim üyesi olarak beş yıl görev yapmış olmak"; (o) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Kamu kurum ve kuruluşlarında toplam beş yıl görev yapmış olmak"; (t) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan ''En az orta öğrenim düzeyinde dini öğrenim görmüş olmak" ibarelerinin; 9. maddesinin üçüncü fıkrasının; 23. maddesinin üçüncü fıkrasının; 32 ve 34. maddelerinin, 36. maddesinin dördüncü fıkrasının; 37. maddesinin; 43. maddesinin ikinci fıkrasının ve Geçici 1. maddesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle iptalleri istemiyle bakılan dava açılmıştır. Dairemizce verilen 26/04/2021 tarih ve E:201/1925, K:2021/2368 sayılı kararla, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 6. maddesinin; birinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi; (e) bendinin (3) numaralı alt bendi, (t) bendinin (1) numaralı alt bendi ile 23. maddesinin üçüncü fıkrasının iptal istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 6. maddesinin; birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinin; (ç) bendinin (1) numaralı alt bendinin; (d) bendinin (1) numaralı alt bendinin; (m) bendinin (2) numaralı alt bendinin; (o) bendinin (3) numaralı alt bendi ile 34. ve 43. maddesinin ikinci fıkrasının iptali istemi yönünden oybirliğiyle, 37. maddesi ve Geçici 1. maddesi yönünden ise oyçokluğuyla davanın reddine; 32. maddesi ile 36. maddesinin dördüncü fıkrasının oybirliğiyle; 9. maddesinin üçüncü fıkrasının ise oyçokluğuya iptaline karar verilmiştir. Anılan kararın davalı idarelerce iptale ilişkin kısımlarının temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/05/2022 tarih ve E:2022/621 K:2022/1774 sayılı kararıyla, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 32. maddesi ile 36. maddesinin 4. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının onanmasına, 9. maddesinin 3. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT : Anayasa'nın "Din ve vicdan hürriyeti" başlıklı 24. maddesinde, herkesin, vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahip olduğu, 14. madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dini ayin ve törenlerin serbest olduğu, din ve ahlak eğitim ve öğretiminin Devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağı; "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde, dava konusu işlem tarihinde yürürlükteki hâliyle, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Görev" başlıklı 1. maddesinde (işlem tarihinde yürürlükteki hâliyle), "İslam Dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere, Başbakanlığa bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı Kurulmuştur."; "Başkanlığın hizmet birimleri, görevleri ve yetkileri" başlıklı değişik 7. maddesinde, "Başkanlığın hizmet birimleri, görevleri ve yetkileri şunlardır: a) Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü 1) Cami ve mescitleri ibadete açmak, yönetmek, ibadet ve irşat hizmetlerini yürütmek ..."; "Taşra teşkilatı" başlıklı 8/2. maddesinde, "...İl ve ilçe müftüleri, bölgelerinde Diyanet İşleri Başkanlığını temsil eder, din hizmetlerini, dini müesseseleri yönetir ve din görevlilerinin hizmetlerini düzenleyip denetler. ..."; "Camilerin ibadete açılması ve yönetimi" başlıklı değişik 35. maddesinde, "Cami ve mescitler Diyanet İşleri Başkanlığının izni ile ibadete açılır ve Başkanlıkça yönetilir. Hakiki ve hükmi şahıslar tarafından yapıldığı halde izinli veya izinsiz olarak ibadete açılmış bulunan cami ve mescitlerin yönetimi üç ay içinde Diyanet İşleri Başkanlığına devredilir. Diyanet İşleri Başkanlığınca buralara imkânlar nispetinde kadro tahsis edilir. Kadro tahsis edilinceye kadar buralarda görev yapanların mesleki ehliyetleri ile ilgili esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir." hükümleri öngörülmüştür. 15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Atama usulü" başlıklı 9. maddesinde ise, "(1) Başkanlık personeli, 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde atanır. ... (3) İlgili mevzuatına göre ücreti, çalışma ve sosyal güvenceleri, muhtarlık, dernekler veya vakıflarca karşılanan cami görevlileri, her ay il müftülüğünce sigorta primlerinin ödenip ödenmediğinin takip edilmesi şartıyla il müftüsü veya kaymakamın teklifi üzerine valilik onayı ile geçici olarak görevlendirilebilir. ..." düzenlemelerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dava, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 9. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemi yününden incelendiğinde; İslam dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere kurulan Diyanet İşleri Başkanlığının, cami ve mescitlerin ibadete açılmasında ve yönetilmesinde görev, yetki ve sorumlulukları bulunmaktadır. Öte yandan, kamu hizmeti, geniş tanımıyla, devlet ya da diğer kamu tüzelkişileri tarafından ya da bunların denetim ve gözetimleri altında, ortak gereksinimleri karşılamak ve kamu yararını sağlamak için topluma sunulmuş bulunan sürekli ve düzenli etkinliklerdir. (Anayasa Mahkemesinin 10/03/2011 tarih ve E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararı) Hakiki ve hükmi şahıslar tarafından yapılan cami ve mescitlerin de yönetimi, buralara imkânlar nispetinde kadro tahsisi ve kadro tahsis edilinceye kadar buralarda görev yapanların mesleki ehliyetleri ile ilgili esas ve usulleri belirleme yetki ve sorumluluğu kanun koyucu tarafından 633 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile Diyanet İşleri Başkanlığı uhdesinde toplanmıştır. Yönetmeliğin 9. maddesinin dava konusu üçüncü fıkrası ile de cami görevlisi (imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlık) kadroları tahsis edilmemiş camilerde, ücreti, çalışma ve sosyal güvenceleri, muhtarlık, dernekler veya vakıflarca karşılanan geçici cami görevlilerinin görevlendirilme usulünün kurala bağlandığı görülmektedir. Bu düzenlemeyle, kadro tahsis edilinceye kadar muhtarlık, dernekler veya vakıflarca ücreti, çalışma ve sosyal güvenceleri karşılanan cami görevlilerinin sosyal güvenlik primlerinin ödenmemesi nedeniyle mağdur edilmemeleri ve Diyanet İşleri Başkanlığına bu hususta açılan davaların sona erdirilerek mali yönden korunmasının amaçlandığı, bunun camileri yönetme görevinin bir gereği olarak illegal çalışmayı kontrol altına almayı ve karmaşayı ortadan kaldırmayı da sağladığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, söz konusu camilerde, sigorta primlerinin ödenip ödenmediğinin il müftülüğü tarafından takip edilmesi şartıyla il müftüsü veya kaymakamın teklifi üzerine valilik onayı ile cami görevlilerinin geçici olarak görevlendirilebileceği kuralının getirildiği Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin iptali istenilen 9. maddesinin üçüncü fıkrasında, hukuka ve mevzuata aykılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin dava konusu edilen; 9. maddesinin üçüncü fıkrasının iptaline ilişkin kısmı yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin; dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, ...-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, ...-TL'sinin ise davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 3. Davanın ret kararı ile sonuçlanan ve kesinleşen kısmı nedeniyle daha önce davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>