Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/1711 E. , 2023/6462 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1711 Karar No : 2023/6462 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mustafa Kemal Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Tefsir Anabilim Dalı bünyesinde araştırma görevlisi olan davacının, görev süresinin uzatılmasına dair işlemin iptal edilmesi ile buna bağlı olarak üniversiteden ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasına sunulan 26.09.2018 tarihli belgede, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 48/A-8 maddesindeki koşulu sağlamadığının belirtilmesi üzerine, Mahkelerince yapılan ara kararı ile bu hususun ne şekilde tespit edildiği sorularak, davacı hakkında yapılmış güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun gizli evrakların gönderilmesi konusundaki kurallara uygun şekilde ibrazı istenilmiş, ara kararına gelen cevapta, davacı hakkında, davalı idarenin talebi üzerine Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı, konuya ilişkin bilgi ve belgelerin Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından … tarihli ve … sayılı yazı ekinde davalı idareye gönderildiği, söz konusu bilgi ve belgelerin Mahkememizce tetkiki ile davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz neticelendiği anlaşıldığından, 657 sayılı Kanunun 48.maddesinin A-8.fıkrasındaki düzenleme ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarenin bir yükseköğretim kuruluşu olması ve davacının eğitim-öğretim gibi hassas bir hizmette istihdam edilecek olması hususları da dikkate alındığında, davalı idarenin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olan bir personelin görev süresini uzatma onayını iptal ederek kurumla ilişiğini kesmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendinin Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği ve bu kararın yayımlandığı 29/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ve Danıştay'ın yerleşik içtihatlarında istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği hâlde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, bununla birlikte kanun koyucu tarafından bu konuda henüz bir düzenleme de yapılmamış olduğu anlaşıldığından, yasal dayanağı ortadan kalkan dava konusu işlemlerde ve davanın reddine dair istinafa konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak, İstinaf başvurusunun kabulüne, İstinafa konu ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K;… sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının ilşiğinin kesilmesinden sonra 02/10/2018 tarihi itibariyle doktora eğitimini tamamladığı, davacının atama şartlarındaki farklılık nedeniyle doktoranın bitiminden itibaren ilişiğinin kesilmesi gerektiğinden, istinaf mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Mustafa Kemal Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Tefsir Anabilim Dalı bünyesinde 19.10.2016 tarihinde araştırma görevlisi olarak ataması yapılan davacının, … tarihli … sayılı atama onayı ile 19.10.2017 tarihinden itibaren görev süresinin 6 ay uzatılmasına karar verilmiş, ancak güvenlik ve arşiv araştırma sonucunun olumsuz kabul edilmesi nedeniyle … tarihli … sayılı işlem ile 24.10.2017 tarihli görev uzatma onayının iptal edilerek buna müteakip … tarihli … sayılı işlemle ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun dava konusu işlem tarihindeki 48. maddesinde "Madde 48 – (Değişik: 12/5/1982 - 2670/14 md.) Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A) Genel şartlar: 1. Türk Vatandaşı olmak, 2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, 3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, 4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. (Değişik: 23/1/2008 - 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)(1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. 6. Askerlik durumu itibariyle; a) Askerlikle ilgisi bulunmamak, b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak, 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. 8. (Ek: 3/10/2016 – KHK-676/74 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/60 md.) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak. B) Özel şartlar: 1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." hükmü yer almakta olup, Anayasa Mahkemesinin 24/07/2019 tarih ve E:2018/73; K:2019/65 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendinin iptaline karar verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153. maddesinde; Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının kesin olduğu, iptal kararlarının gerekçesi yazılmadan açıklanamayacağı, Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceği, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde Anayasa Mahkemesi'nin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği, iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda Türkiye Büyük Millet Meclisinin, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlayacağı, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, Anayasa Mahkemesi kararlarının Resmi Gazetede hemen yayımlanacağı ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağı hükmüne yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin 12/12/1989 tarih ve E:1989/11, K:1989/48 sayılı kararında, "Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece, hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadarki dönem için geçerli sayılması sağlanmasına" ilişkin hususlar belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, her ne kadar 657 sayılı Kanun'un anılan hükmü Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş ise de; 08/11/2017 ve 10/11/2017 tarihli dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihler de düzenlemenin yürürlükte olduğu, anılan düzenleme uyarınca davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapıldığı görüldüğünden, işin esasına girilerek değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu itibarla; davanın reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun, Anayasa Mahkemesinin 24/07/2019 gün ve E:2018/73; K:2019/65 sayılı kararı ile 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin A-8 bendinde yer alan Devlet memurluğuna alımlarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerektiğine ilişkin düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edildiği gerekçesiyle kabulüne ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 28/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>