Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2023/3443 E. , 2025/4354 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3443 Karar No : 2025/4354 DAVACI : ... Donanımları Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı 2- ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLLERİ : 1- Av. ... 2- Av. ... DAVANIN KONUSU : 28/07/2023 tarih ve 32262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/07/2023 tarihli ve 7456 Sayılı Kanunun 1 İnci Maddesi İle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ'in (Seri No:1) ve 2023 yılı için adına tahakkuk eden ek motorlu taşıtlar vergilerinin iptali, ayrıca, dayanağı olan anılan Kanun'un 1. maddesinin Anayasa'ya aykırılık sebebiyle Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle gönderilmesi istemiyle dava açılmıştır. DAVACININ İDDİALARI : 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ uyarınca davacı şirket adına kayıtlı araçlar için ek motorlu taşıtlar vergisi tahakkuku yapıldığı, aslında bu verginin yasa ile evvelce alınan vergiden ayrı olarak alınmak istenilen ikinci bir motorlu taşıtlar vergisi olduğu, vergilendirmede yasal sınırlamaların bulunduğu, vergilendirmenin yasaya ve hukuka uygun olması gerektiği, ek motorlu taşıtlar vergisinin Anayasa'nın 2. maddesinde güvence atına alınan sosyal devlet ilkesine, 10. maddesinde güvence altına alınan eşitlik ve adalet ilkesine, kanunların Anayasa'ya aykırı olamayacağını düzenleyen 11. maddesine ve 73. maddesinde güvence altına alınan vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımına, herkesin mali gücü oranında vergilendirilmesi ilkesine, vergilendirmenin tekliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiği, verginin yasalar ile konulması gerekirken Tebliğ ile konulmuş olmasının açıkça düzenlenme şekli yönünden de hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Genel Tebliğin (Seri No:1) ve 2023 yılı için adına tahakkuk eden ek motorlu taşıtlar vergisinin iptali ile dayanağı olan anılan Kanun'un 1. maddesinin Anayasa'ya aykırılık sebebiyle Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle gönderilmesi istenilmektedir. DAVALININ SAVUNMASI :7456 Sayılı Kanun'un 1 İnci Maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ'de, herkese aynı kuralların uygulanabilmesi amacıyla farklı uygulamalardan kaçınılması ve vergi uygulayıcılarıyla mükelleflerin söz konusu maddeyi daha iyi anlayabilmesi bakımından, anılan Kanun'un 1. maddesinde yer alan fıkraların ayrıntılı bir şekilde açıklandığı ve bu madde genişletilmeksizin yalnızca usul ve esasların belirlendiği, Kanun'a aykırı herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile getirilen ek motorlu taşıtlar vergisine ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesinin benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda aldığı kararlar dikkate alınarak çıkartıldığı, Genel Tebliğ'in dayanağı Kanun maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek yapılan başvurunun Anayasa Mahkemesinin 28/09/2023 tarih ve E:2023/131, K:2023/160 sayılı kararı ile reddedildiği, Anayasa Mahkemesinin bu kararıın Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı, ek motorlu taşıtlar vergisinin olağanüstü koşullar sebebiyle kamu yararı gözetilerek 6 Şubat 2023 tarihli depremin meydana getirdiği zararların telafisinde kullanılmak üzere bir defaya mahsus olmak üzere ihdas edildiği ve mükerrer bir vergi olmadığı, yapılan çeşitli yasal düzenlemelerle Devlet tarafından, önce mali güç ilkesine göre, gelir ve harcamalar üzerinden alınan vergiler ile işlem vergileri kullanılmak suretiyle depremin ortaya çıkardığı olumsuz ekonomik etkilerinin azaltılmaya çalışıldığı, diğer yandan servet üzerinden vergilendirme yoluna gidilerek de bu amaca hizmet edilmeye çalışıldığı, 7456 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemenin 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'ndan ayrı bir düzenleme olduğu, 197 sayılı Kanun'a atıfta bulunulmasının mükerrer vergilendirme anlamına gelmediği, Anayasa Mahkemesince söz konusu kanuni düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verilmişken, yasal düzenlemenin yalnızca usul ve esaslarını açıklayan dava konusu Genel Tebliğ'in hukuka aykırılığından söz edilemeyeceği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ :Dava konusu Genel Tebliğ'in dayanağı Kanun maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek açılan başka bir davada, Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülerek iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine gönderilmesi üzerine, Anayasa Mahkemesince esası incelenmek suretiyle davanın reddedildiği, bu nedenle anayasaya aykırılık iddiasının ciddi görülmediği, dava konusu Genel Tebliğ hükümlerinin Kanun'dan alınan açık yetkiye dayandığı, Kanun'un uygulama alanını sınırlamadığı veya genişletmediği gibi Kanun'da belirtilen hukuki durumu açıklamaya yönelik olduğu ve üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı, bu nedenle uyuşmazlık konusu düzenlemede ve bu düzenlemeye dayalı olarak tahakkuk eden ek motorlu taşıtlar vergilerinde hukuka aykırılık görülmediğinden, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'ÜN DÜŞÜNCESİ :Dava, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca 28/07/2023 tarihli ve 32262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7456 sayılı Kanunun 1. maddesi İle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ (Seri No:1)'in iptali istemiyle açılmıştır. Genel Tebliğ'in dayanağı olan ve 15/07/2023 tarihli ve 32349 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7456 sayılı 06/02/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un yayımlandığı tarihte yürürlüğe giren 1. maddesinde; "(1) 18/02/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 5 inci, 6 ncı ve geçici 8 inci maddelerinde yer alan (I), (I/A), (II) ve (IV) sayılı tarifelere göre vergiye tabi olan ve bu Kanunun yayımı tarihinde ilgili sicilde kayıt ve tescilli bulunan taşıtlar ile bu Kanunun yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlar, bir defaya mahsus olmak üzere, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisine tabidir. (2) Ek motorlu taşıtlar vergisi, taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesi tarafından bu Kanunun yayımı tarihinde, bu tarihten 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlar için kayıt ve tescilin yapıldığı tarihte tahakkuk ettirilmiş ve tebliğ edilmiş sayılır. (3) Ek motorlu taşıtlar vergisinin mükellefi, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 197 sayılı Kanun kapsamında motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olanlar ile bu Kanunun yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtların sahibi olan gerçek ve tüzel kişilerdir. (4) 197 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yer alan istisnalar, ek motorlu taşıtlar vergisi için de uygulanır. 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hâli ilan edilen yerlerde; deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli olan taşıtlar, deprem nedeniyle yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hâle gelen binaların maliklerine ait taşıtlar, depremlerde ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ile deprem nedeniyle eşi veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybeden mükelleflere ait taşıtlar ek motorlu taşıtlar vergisinden müstesnadır. (5) Bu Kanunun yayımlandığı tarihte ilgili sicillere kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisi, birinci taksiti bu Kanunun yayımlandığı ayı izleyen ayın sonuna kadar, ikinci taksiti 2023 yılının Kasım ayı sonuna kadar olmak üzere iki eşit taksitte; bu Kanunun yayımı tarihi ila 31/12/2023 tarihleri arasında ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisi ise bu taşıtların motorlu taşıtlar vergisi ile birlikte peşin olarak ödenir. (6) 197 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleri ek motorlu taşıtlar vergisi hakkında da uygulanır. Ek motorlu taşıtlar vergisi ödenmeden, trafikten çekme, hurdaya çıkarma ve yurt dışına çıkarma nedeniyle tescil kaydı kapatma işlemi yapılamaz. (7) Bu maddeye göre tahsil edilen ek motorlu taşıtlar vergisi genel bütçe geliri olarak kaydedilir ve 02/07/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun ile diğer kanunlara göre mahallî idarelere verilecek payların hesabında dikkate alınmaz. (8) Ek motorlu taşıtlar vergisine ilişkin olarak bu maddede hüküm bulunmayan hâllerde, 197 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. (9) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında da vurgulandığı üzere; T.C. Anayasası'nın 73. maddesinin üçüncü fıkrasında benimsenen "verginin kanuniliği" ilkesi uyarınca, idarenin takdir yetkisine dayalı uygulamalarının sınırlandırılması amacıyla, vergi yasalarında, vergiyi doğuran olay; matrah; oran; tarh; tahakkuk; tahsil; yaptırım; zamanaşımı; muafiyet ve istisna gibi vergilendirmenin temel ögelerinin kanun ile belirlenmesi zorunludur. Ancak, vergilendirme ile ilgili bütün hususların kanunla kurala bağlanmasının olanaklı bulunmadığı usul ve tekniğe ilişkin konularda, vergi idaresinin etkin ve verimli bir şekilde işlemesini sağlamak amacıyla yasama organı tarafından, yürütme organına açıklayıcı ve tamamlayıcı nitelikte düzenleyici işlem yapma yetkisi verilmesi mümkündür. T.C. Anayasası'nın 124. maddesine göre kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla düzenleme yetkisi bulunmaktadır. İdarenin düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Bir alanın kanunla düzenlenmiş olması, idarenin düzenleme yetkisini kullanabilmesinin ön koşuludur. Kanunla düzenlenmiş bir hususta üst norma aykırı olmayan ve bu hükümlerin uygulamasına açıklık getiren düzenlemeler, idarenin takdir yetkisinin objektifleştirilmesine hizmet eder. Dolayısıyla, yürütülen kamu hizmetinin ve tesis edilen işlemlerin nesnelleştirilmesiyle ilgililerine hukuki güvence sağlayan genel tebliğ hükümlerinin uygulanacağı tabiidir. Ancak hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normlarda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı açıktır. Bu açıklamalar ışığında, dava konusu Genel Tebliğ ile yapılan düzenlemelerin, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının düzenleme yetkisi kapsamı içerisinde bulunup bulunmadığının ve üst norma uygun olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir. Davaya konu yapılan Genel Tebliğ, 7456 sayılı Kanunun 1. maddesinin 9. fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak, ek motorlu taşıtlar vergisi uygulamasına yönelik usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla yayımlanmıştır. Tebliğ'in 1. maddesinde yayımlanma amacı ve kapsamı; 2. maddesinde dayanağı olan yasal düzenleme belirtilmiş; 3. maddesinde, 197 sayılı Kanun'un 5, 6 ve geçici 8. maddelerinde yer alan (I), (I/A), (II) ve (IV) sayılı tarifelere göre vergiye tabi olan ve 7456 sayılı Kanunun yayımlandığı 15/07/2023 tarihinde ilgili sicilde kayıt ve tescilli bulunan taşıtlar ile yine bu Kanunun yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtların ek verginin konusuna girdiği, söz konusu taşıtlardan bir defaya mahsus olmak üzere 2023 yılı için ek vergi alınacağı ortaya konulmuş; 4. maddesinde, 7456 sayılı Kanunun yayımlandığı 15/07/2023 tarihinde 197 sayılı Kanun kapsamında motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olanlar ile bu Kanunun yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtların sahibi olan gerçek ve tüzel kişilerin ek verginin mükellefi olduğu, Kanunun yayım tarihinden sonraki bir tarihte taşıtın satış veya devir yapılmak suretiyle başka bir kişi adına kayıt ve tescil edilmesinin, verginin mükellefini değiştirmeyeceği açıklanarak bu doğrultuda örnekler verilmiş; 5. maddesinde,197 sayılı Kanunun 4. maddesinde yer alan istisnaların ek vergi için de geçerli olduğu, bunlara ilave olarak, 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa, Elazığ illerinde ve Sivas ilinin Gürün ilçesinde; deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli taşıtlar, deprem nedeniyle yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hale gelen binaların maliklerine ait taşıtlar, depremlerde ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ile deprem nedeniyle eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini (anne, baba, çocuk) kaybeden mükelleflere ait taşıtların ek vergiden istisna tutulduğu belirtilerek terkin için başvuru usulü gösterilmiş, "ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ibaresi" tanımlanmış, Sivas ili Gürün ilçesinin deprem nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerler arasında olması nedeniyle bu ilde uygulamadan ne şekilde yararlanılacağı açıklanarak uygulamaya dair örnek verilmiş; 6. maddesinde, ek motorlu taşıtlar vergisinin, taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesi tarafından 7456 sayılı Kanunun yayımı tarihinde; bu tarihten 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlar için ise kayıt ve tescilin yapıldığı tarihte tahakkuk ettirilmiş ve tebliğ edilmiş sayılacağı, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilere ilgili vergi dairesince, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisinin tamamı kadar ek motorlu taşıtlar vergisi tahakkuk edeceği, tahakkuk eden ek verginin iki eşit taksitte olmak üzere, birinci taksitinin Kanunun yayımlandığı ayı izleyen ayın sonuna kadar, ikinci taksitin ise 2023 yılının Kasım ayı sonuna kadar ödeneceği, ancak, 2023 yılının son altı aylık dönemi içerisinde ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtların ek vergisinin de, altı aylık döneme isabet eden motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar olacağı ve bu taşıtlara tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisinin ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödeneceği belirtilerek bu hususlara dair örnekleme yapılmış; 7. maddesinde, 7456 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce trafikten çekilen bir taşıtın, Kanunun yayımı tarihinden 31/12/2023’e kadar (bu tarihler dahil) tescil kaydının yeniden açılması halinde, bu taşıt sahiplerinin ek verginin mükellefi olacağı ve taşıt için 2023 yılında tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisi ödeyeceği, 197 sayılı Kanunun 13. maddesi hükümlerinin ek motorlu taşıtlar vergisi hakkında da uygulanacağı, bu kapsamda, satış veya devir işlemleri yapılmadan önce bu taşıtlara ilişkin olarak tahakkuk eden ek verginin tamamının ödenmesi gerektiği, ek motorlu taşıtlar vergisi ödenmeyen veya 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi kapsamında taksitlendirilmeyen taşıtlara fenni muayene yapılmayacağı, ayrıca, vergi ödenmeden, trafikten çekme, hurdaya çıkarma ve yurt dışına çıkarma nedeniyle tescil kaydı kapatma işlemi yapılmayacağı, bu vergiye ilişkin olarak 7456 sayılı Kanunun 1. maddesinde hüküm bulunmayan diğer hallerde 197 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Dava konusu Genel Tebliğ'de yer verilen düzenlemelerin, dayanağı 7456 sayılı Kanun hükmü ile birlikte incelenmesinden, ek motorlu taşıtlar vergisinin hangi usul ve esaslara göre tahakkuk ettirilerek tebliğ edileceğinin, beyan ve ödeme usul ve esaslarının örneklendirmek suretiyle açıklandığı Genel Tebliğ'in, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına kanunla verilen yetki aşılarak getirilmiş yeni bir kural içermediği; ek motorlu taşıtlar vergisinin tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine dair koşullar; istisna uygulanacak il ve ilçeler; 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesi hükmünde yer alan ve ek motorlu taşıtlar vergisi için de uygulanacak kurallara ilişkin olarak öngörülen, tamamlama ve açıklama niteliğinde olan düzenlemelerin 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesi hükmüne uygun olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, uygulanması ile bir hakkın kullanımının, Kanun'da öngörülmeyen bir şekilde daraltıldığından ya da ortadan kaldırıldığından da söz edilemeyeceğinden, davaya konu düzenlemelerde mevzuata aykırılık görülmemiştir. Yukarıda yer verilen açıklamalar karşısında davacı şirket adına 7456 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 2023 takvim yılı için tahakkuk ettirilen ek motorlu vergisinde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY : 28/07/2023 tarih ve 32262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/07/2023 tarihli ve 7456 Sayılı Kanunun 1 İnci Maddesi İle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ'in (Seri No:1) ve 2023 yılı için adına tahakkuk eden ek motorlu taşıtlar vergilerinin iptali, ayrıca, dayanağı olan anılan Kanun'un 1. maddesinin Anayasa'ya aykırılık sebebiyle Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle gönderilmesi istemiyle dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE : USUL YÖNÜNDEN: Anayasa'ya Aykırılık İddiasının İncelenmesi: Davacı tarafından, 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin T.C. Anayasası hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülmüş ve iptal istemiyle Anayasa Mahkemesine gönderilmesi istenilmiş ise de; bu davadan önce, 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (1) ve (7) numaralı bentlerinin, Anayasa’nın ''Başlangıç kısmı'' ile 2., 5., 6., 10., 13., 35., 73., 90., 123., 127. ve 153. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesince yapılan inceleme neticesinde 28/09/2023 tarih ve E: 2023/131, K: 2023/160 sayılı kararla iptal talepleri reddedildiğinden ve Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası uyarınca, Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı sebebiyle tekrar başvurulamayacağından, bu tarihte söz konusu iddianın 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (1) ve (7) numaralı bentleri yönünden incelenmesi olanaklı değildir. 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin kalan bentleri yönünden ise, Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararı dikkate alındığında, davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT : 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti, bir hukuk devleti olarak nitelendirilmiş olup, hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmıştır. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesi de, hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğini temel alan bir ilke olarak benimsemiş olup, Anayasa'nın 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerektiği ifade edilmiştir. Anayasa'nın 73. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlü olduğu; 3. fıkrasında vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı; 124. maddesinde, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, düzenleme yetkisinin bulunduğu kurala bağlanmıştır. 7456 sayılı 06/02/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında; 18/02/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 5., 6. ve geçici 8. maddelerinde yer alan (I), (I/A), (II) ve (IV) sayılı tarifelere göre vergiye tabi olan ve bu Kanun'un yayımı tarihinde ilgili sicilde kayıt ve tescilli bulunan taşıtlar ile bu Kanun'un yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtların, bir defaya mahsus olmak üzere, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisine tabi olduğu, 2. fıkrasında; ek motorlu taşıtlar vergisinin, taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesi tarafından bu Kanun'un yayımı tarihinde, bu tarihten 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlar için kayıt ve tescilin yapıldığı tarihte tahakkuk ettirilmiş ve tebliğ edilmiş sayılacağı, 3. fıkrasında; ek motorlu taşıtlar vergisi mükellefinin, bu Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla 197 sayılı Kanun kapsamında motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olanlar ile bu Kanun'un yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtların sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu, 4. fıkrasında; 197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan istisnaların, ek motorlu taşıtlar vergisi için de uygulanacağı, 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 15. maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde; deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli olan taşıtların, deprem nedeniyle yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hale gelen binaların maliklerine ait taşıtların, depremlerde ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ile deprem nedeniyle eşi veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybeden mükelleflere ait taşıtların ek motorlu taşıtlar vergisinden müstesna olduğu, 5. fıkrasında; bu Kanun'un yayımlandığı tarihte ilgili sicillere kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisinin, birinci taksiti bu Kanun'un yayımlandığı ayı izleyen ayın sonuna kadar, ikinci taksiti 2023 yılının Kasım ayı sonuna kadar olmak üzere iki eşit taksitte; bu Kanun'un yayımı tarihi ilâ 31/12/2023 tarihleri arasında ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisinin ise bu taşıtların motorlu taşıtlar vergisi ile birlikte peşin olarak ödeneceği, 6. fıkrasında; 197 sayılı Kanun'un 13. maddesi hükümlerinin ek motorlu taşıtlar vergisi hakkında da uygulanacağı, ek motorlu taşıtlar vergisi ödenmeden, trafikten çekme, hurdaya çıkarma ve yurt dışına çıkarma nedeniyle tescil kaydı kapatma işleminin yapılamayacağı, 7. fıkrasında; bu maddeye göre tahsil edilen ek motorlu taşıtlar vergisinin genel bütçe geliri olarak kaydedileceği ve 02/07/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun ile diğer kanunlara göre mahallî idarelere verilecek payların hesabında dikkate alınmayacağı, 8. fıkrasında; ek motorlu taşıtlar vergisine ilişkin olarak bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, 197 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı, 9. fıkrasında; bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir. 7456 Sayılı Kanunun 1 İnci Maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ(1 seri No'lu)'in "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; 15/07/2023 tarihli ve 32249 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 14/07/2023 tarihli ve 7456 sayılı 06/02/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesiyle, ek motorlu taşıtlar vergisi (Ek MTV) ihdas edildiği ve söz konusu düzenlemenin Kanun'un yayımı tarihi olan 15/07/2023 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu Tebliğ'in amacının, 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden ek MTV uygulamasına yönelik usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtildikten sonra, "Yasal düzenleme" başlıklı 2. maddesinde, dayanak Kanun maddesi metnine yer verildiği, "Verginin konusu" başlıklı 3. maddesinde; (1) Ek MTV’nin konusuna, 197 sayılı Kanun'un 5., 6. ve geçici 8. maddelerinde yer alan (I), (I/A), (II) ve (IV) sayılı tarifelere göre vergiye tabi olan ve 7456 sayılı Kanun'un yayımlandığı 15/07/2023 tarihinde ilgili sicilde kayıt ve tescilli bulunan taşıtlar ile yine bu Kanun'un yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtların girdiği, (2) Ek MTV'nin, söz konusu taşıtlardan bir defaya mahsus olmak üzere 2023 yılı için alınacağı, "Verginin mükellefi" başlıklı 4. maddesinde; (1) Ek MTV’nin mükellefinin, 7456 sayılı Kanun'un yayımlandığı 15/07/2023 tarihinde 197 sayılı Kanun kapsamında motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olanlar ile bu Kanun'un yayımı tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtların sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu, (2) Kanun'un yayımı tarihinde ilgili vergi dairesinde motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olanların ek MTV’nin mükellefi olacağı, Kanun'un yayım tarihinden sonraki bir tarihte taşıtın satış veya devir yapılmak suretiyle başka bir kişi adına kayıt ve tescil edilmesinin, ek MTV’nin mükellefini değiştirmeyeceği belirtilerek açıklayıcı örneklere yer verildiği, "İstisnalar" başlıklı 5. maddesinde; (1) 197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan istisnaların ek MTV için de geçerli olduğu, (2) bunlara ilave olarak, 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa, Elazığ illerinde ve Sivas ilinin Gürün ilçesinde; -Deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli taşıtların, -Deprem nedeniyle yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hale gelen binaların maliklerine ait taşıtların, -Depremlerde ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtların, -Deprem nedeniyle eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini (anne, baba, çocuk) kaybeden mükelleflere ait taşıtların ek MTV’den istisna olduğu, (3) Deprem nedeniyle yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hale gelen binaların malikleri ve birinci derece kan hısımlarından birini kaybedenlerden adına kayıt ve tescilli taşıtı bulunanlar ile deprem nedeniyle ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtı bulunanlar veya bunlar adına veli, vasi, kanuni temsilciler ve konuya ilişkin olarak vekâletname ile tayin edilen vekiller tarafından, bu Tebliğ ekinde yer alan “Ek MTV İstisna Talep Formu” (Ek-1) ve ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen tevsik edici belgelerle taşıta dair mükellefiyetin bulunduğu vergi dairesi müdürlüğüne başvurulması halinde, taşıtlara tahakkuk ettirilen ek MTV'nin terkin edileceği, (4) Ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ibaresinin; deprem nedeniyle, ağır hasarlı hale gelerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ile göçük altında kalarak enkaz kaldırma çalışmalarında bulunamayan veya kullanılamaz duruma gelerek bulunduğu yerden alınması/çıkarılması mümkün ya da ekonomik olmayan taşıtları ifade edeceği, (5) Sivas ilinin Gürün ilçesi deprem nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerler arasında olduğundan, deprem tarihi itibarıyla; Sivas ili Gürün ilçesine kayıt ve tescilli taşıtlar ile Sivas ili Gürün ilçesinde ikamet etmekle birlikte araç tescil hizmetlerine ilişkin iş ve işlemlerin noterliklere devredildiği tarihten sonra Sivas ilinde kayıt ve tescilli bulunan mükelleflere ait taşıtların istisnadan yararlanacağı belirtilerek örneklendirme yapıldığı, "Tahakkuk ve ödeme" başlıklı 6. maddesinde; (1) Ek MTV'nin, taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesi tarafından 7456 sayılı Kanun'un yayımı tarihinde, bu tarihten 31/12/2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlar için ise kayıt ve tescilin yapıldığı tarihte tahakkuk ettirilmiş ve tebliğ edilmiş sayılacağı, (2) 7456 sayılı Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla motorlu taşıtlar vergisi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilere ilgili vergi dairesince, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisinin tamamı kadar ek MTV'nin tahakkuk ettirileceği, tahakkuk eden ek MTV'nin iki eşit taksitte olmak üzere, birinci taksiti bu Kanun'un yayımlandığı ayı izleyen ayın sonuna kadar; ikinci taksitinin ise 2023 yılının Kasım ayı sonuna kadar ödeneceği, (3) ancak, 2023 yılının son altı aylık dönemi içerisinde ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtlara tahakkuk ettirilen yıllık motorlu taşıtlar vergisi ikinci altı aylık döneme ilişkin olduğundan, bu taşıtların ek MTV’sinin de, altı aylık döneme isabet eden motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar olacağı ve bu taşıtlara tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisinin ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödeneceği düzenlenerek durumlara ilişkin örneklerin verildiği, "Diğer hususlar" başlıklı 7. maddesinde; (1) 7456 sayılı Kanun'un yayımı tarihinden önce trafikten çekilen bir taşıtın, Kanun'un yayımı tarihinden 31/12/2023’e kadar (bu tarihler dahil) tescil kaydının yeniden açılması halinde, bu taşıt sahiplerinin ek MTV’nin mükellefi olacağı ve taşıt için 2023 yılında tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek MTV'yi ödeyecekleri, (2) 197 sayılı Kanun'un 13. maddesi hükümlerinin ek MTV hakkında da uygulanacağı, bu kapsamda; a) Taşıtların her türlü satış veya devir işlemleri yapılmadan önce bu taşıtlara ilişkin tahakkuk eden ek MTV’nin tamamının ödenmesinin gerekeceği, b) Ek MTV ödenmemiş veya 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 48. maddesi kapsamında taksitlendirilmemiş taşıtlara ait fenni muayenenin yapılmayacağı, (3) Ayrıca, ek MTV ödenmeden, trafikten çekme, hurdaya çıkarma ve yurt dışına çıkarma nedeniyle tescil kaydı kapatma işleminin yapılmayacağı, (4) Ek MTV’ye ilişkin 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinde hüküm bulunmayan diğer hâllerde 197 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Hukuk devleti, Anayasa Mahkemesi kararlarında, her eylem ve işlemi hukuka uygun, insan haklarına saygı gösteren, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan, yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunduğu bilincinde olan devlet olarak tanımlanmış olup, Anayasa'nın 73. maddesinde düzenlenen verginin kanuniliği ilkesi, takdire dayalı keyfi uygulamaları önleyecek sınırların kanunla düzenlenmesi, vergilerin konulması, değiştirilmesi veya kaldırılmasının kanunla yapılması gerektiğini ifade etmekte iken, Anayasa'nın 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği açıkça düzenlenmiştir. Anayasa'nın 124. maddesi ile de, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla düzenleme yetkisinin bulunduğu belirtilmiştir. Öte yandan, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyeraşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyeraşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir. Bu açıklamalar doğrultusunda davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın anılan Tebliğ ile yaptığı dava konusu düzenlemenin, kendisine Kanun'la verilen usul ve esasları düzenleme yetkisi kapsamı içerisinde olup olmadığı hususunun irdelenmesi gerekmektedir. Olayda, iptal istemine konu Genel Tebliğ'in, 7456 sayılı 06/02/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verilen yetki kapsamında uyulması gereken usul ve esasların belirlenmesine ilişkin olarak düzenlendiği ve Kanun'dan alınan açık yetkiye dayandığı, Kanun'un uygulama alanını sınırlamadığı veya genişletmediği gibi Kanun'da belirtilen hukuki durumu açıklamaya yönelik olduğu ve üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı gibi bazı maddelerin dayanak Kanun hükmünün tekrarı mahiyetinde olduğu görülmektedir. Öte yandan, 7456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (1) ve (7) numaralı bentlerinin, Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 28/09/2023 tarih ve E:2023/131, K:2023/160 sayılı kararıyla; verginin kapsamındaki taşıtların ve verginin nasıl hesaplanacağı hususu herhangi bir tereddüde yer vermeyecek biçimde açık ve net olarak düzenlendiğinden kanunilik şartını taşıdığı, deprem gibi olağanüstü hadiseler nedeniyle oluşan kayıpların giderilmesi ve toplumsal dayanışmanın sağlanması maksadıyla ek vergi yükümlülüğünün getirilebileceği, 2023 yılında ödenen motorlu taşıtlar vergisi kadar ek motorlu taşıtlar vergisinin bir defalığına ödenmesinin öngörülmesinin 06/02/2023 tarihinde yaşanan depremlerin etkilerinin azaltılması için ihtiyaç duyulan finansmanın sağlanmasına katkı sunacağı ve bunun kamu yararına hizmet ettiği, yasal düzenlemede aracın değeri ile araç sahiplerinin ödeme güçleri ve kişisel durumlarının da dikkate alındığı gözetildiğinde tutarı itibariyle yüksek olduğu söylenemeyecek ek motorlu vergisinin araç sahiplerine aşırı bir külfet yüklemediği, motorlu taşıtlar vergisinin toplumun tüm kesimlerini kapsayan yaygın bir vergi olduğu da dikkate alındığında kuralın mali güce göre vergilendirme, vergi yükünün adaletli dağılımı ve eşitlik ilkeleriyle de çelişmediği gerekçesiyle iptal taleplerinin reddedildiğinin anlaşılması karşısında, dava konusu Genel Tebliğ'in üst hukuk normlarına uygun olduğu, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı, hukuka aykırılık taşımadığı anlaşılan Genel Tebliğ'e dayanılarak davacı şirket adına 2023 yılı için tahakkuk eden ek motorlu vergilerinde de hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda dökümü yapılan ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinin 1. fıkrası ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Davacıdan fazla tahsil edilen ... TL harcın davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>